Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 6 september 2010

Symposium: Grote problemen vragen 'kleine oplossingen'

Een symposium over problematische aspecten van het actuele mens-, wereld- en techniekbeeld en de uitdagingen van de 21e eeuw

Het symposium werd goed bezocht en er ontstonden interressante discussies. Dit kunt u nalezen in het verslag van het symposium.

Voor wie

Het symposium is gericht op degene die in ondernemingen, publieke instellingen en overheid verantwoordelijkheid dragen voor de oplossing van complexe vraagstukken die samenhangen met kwesties in samenleving en milieu.

Waar en Wanneer

Corus (gebouw en zaal nog nader aan te geven), Velsen, 15 oktober 2010, 15.00 – 18.00.

Aanmelding

U kunt zich nog t/m woensdag 13 oktober aanmelden door een mail te sturen naar h.vanhalem@quicknet.nl.

Inhoud en vraagstelling

De uitdagingen van de 21e eeuw

De 21e eeuw biedt de mensheid allerlei uitdagingen die veelal een mondiaal karakter hebben, maar tegelijkertijd ook hun nationale of lokale verschijningsvorm kennen. Of het nu gaat om de kredietcrisis, de varkensgrieppandemie, klimaatverandering of de ontwikkeling van nanotechnologie, steeds moeten mensen wikken en wegen tussen kansen en bedreigingen en hun koers bepalen. Daarbij kunnen we nooit beschikken over alle relevante kennis die ons zou helpen om met vol vertrouwen over de gevolgen van onze keuzen tot een besluit te komen. Naast zulke door grote onzekerheden omgeven uitdagingen zijn ook de veel bekendere problemen van de 20e eeuw nog volop met ons. Dit is duidelijk bevestigd bij de vaststelling van de Millennium Goals (United Nations). Over deze problemen en de daarbij geëigende aanpak is veel meer bekend; bovendien is vooral in de tweede helft van de vorige eeuw veel vooruitgang geboekt. Desondanks zijn ze deze eeuw weer groter geworden.

Overwegingen

De sprekers willen het hebben over de grondhouding die zij menen te kunnen aanwijzen in de omgang met de uitdagingen waarvoor wij ons, als samenleving, gesteld zien. Het gaat hun dus niet om de vraag naar concrete ‘oplossingen’ voor deze uitdagingen, althans niet in eerste instantie. De sprekers zijn vooral geïnteresseerd in daaraan voorafgaande vragen: ‘hoe verhouden wij ons tot deze grote uitdagingen?’ en ‘hoe verhouden wij ons tot oplossingen?’ en ‘hoe kan een voedingsbodem voor aanpak ontstaan?’

De genoemde grondhouding lijkt gedomineerd te worden door onzekerheid en gebrek aan vertrouwen in het vermogen van de samenleving om adequate antwoorden te ontwikkelen. Onder deze houding liggen verschillende kwesties verscholen. De sprekers vermoeden, zeker bij de Westerse mensheid, een identiteitscrisis die betrekking heeft op onze plaats in de veranderende verhoudingen tussen de vele naties in de wereld. Onderdeel van die identiteitscrisis is volgens hen ook de algemenere vraag naar de verhouding van de mens – wederom vooral de Westerse mens – tot zijn natuurlijke omgeving en tot zijn kunstmatige leefomgeving, zijn techniek en zijn vindingrijkheid. Anders dan gedurende de 20e eeuw treedt de samenleving haar uitdagingen steeds meer vanuit verwarring tegemoet.

Vorm

Tijdens de bijeenkomst zullen de sprekers hun probleemanalyse voorleggen. Kernbegrippen daarbij zijn de ‘positief kritische discussiecultuur’ (Bas van Vlijmen, onder verwijzing naar Erasmus en Stephen Toulmin), de ‘voorzorgcultuur’ (Roel Pieterman; zie diens gelijknamige boek); ‘farmacologische techniek’ (Pieter Lemmens, uitgaande van het werk van Bernard Stiegler) en ‘leren door doen’ (Atze Bosma, geïnspireerd door Karl Popper). Ieder van hen legt een discussiestelling voor vanuit de overtuiging dat het cruciaal is om te handelen vanuit ‘wat we wél weten’ en dat het belangrijker is om werkzame oplossingen te ontwikkelen dan om grote problemen aan te wijzen. In deze benadering sluiten zij zich aan bij het Copenhagen Consensus project van Bjorn Lomborg.

Na de presentatie van de analyse is er een discussie waarin we hopen in dialoog met de deelnemers de analyse te verbinden aan hun actuele vraagstukken en bestuurlijke uitdagingen. Dagvoorzitter is Franc Weerwind (burgemeester van Velsen).

Over de gastsprekers

Bas van Vlijmen promoveerde op een onderzoek naar de inpassing van algebraïsche specificatie als ontwerp- en analysegereedschap binnen de software-engineering. Hij publiceert over zijn resultaten middels beeldende kunst en schriftuur. In mei 2010 verscheen onder zijn redactie het boek Erasmus en de vrije val in de techniek.

Roel Pieterman is verbonden aan de Erasmus universiteit en doet onderzoek naar de wijze waarop wij in onze laatmoderne samenleving omgaan met risico’s en onzekere bedreigingen. Hij publiceerde in 2008 De voorzorgcultuur: streven naar veiligheid in een wereld vol risico en onzekerheid. In 2009 redigeerde hij een themanummer van Erasmus Law Review over the many facets of precautionary logic.

Pieter Lemmens is bioloog en filosoof. Hij promoveerde op een onderzoek naar de nauwe relatie tussen mens en techniek, in het bijzonder over de impact van de nieuwe biotechnologieën op de menselijke conditie. Momenteel is hij postdoc-onderzoeker aan de universiteit van Wageningen en is hij docent aan de faculteit natuurwetenschappen van de Radboud universiteit van Nijmegen.

Atze Bosma studeerde meet- en regeltechniek aan de TUDelft en studeerde enkele jaren filosofie aan de universiteit Leiden. Als ‘bedrijvendokter’ zoekt hij steeds naar de problemen achter de (financiële) problemen. Met een geheel eigen aanpak revitaliseert hij vastgelopen organisaties.

Programma symposium Grote Problemen vragen ‘kleine oplossingen’

14.30               Inloop bij Congrescentrum Dudok Huis, Brederodezaal 1

                        Video “Staal” (20 min)

Introductie:

15.00 – 15.05  Welkomstwoord (Franc Weerwind)

Presentatie van analyse:

15.05 – 15.20  Erasmus en de vrije val in de techniek (Dr. Bas van Vlijmen)

15.20 – 15.35  De voorzorgcultuur (Dr. Roel Pieterman)

15.35 – 15.50  Mens en techniek en de nieuwe geestescultuur (Dr. Pieter Lemmens)

15.50 – 16.05  Ondernemen zonder zekerheden (Ir. Atze Bosma)

Pauze

Gedachtenwisseling:

16.20 – 17.15  Discussie

17.15 – 17.25  Afsluiting en samenvatting

Borrel:

17.25 – 18.30 

Aanmelding

U kunt zich nog t/m woensdag 13 oktober aanmelden door een mail te sturen naar h.vanhalem@quicknet.nl.

Organisatie en contact

Hans van Halem (h.vanhalem@quicknet.nl), Franc Weerwind en Bas van Vlijmen.

Dit symposium wordt georganiseerd naar aanleiding van de recente verschijning van het boek Erasmus en de vrije val van de techniek. Dit boek bevat een bundeling en een synthese van de bijdragen aan het project REBOOT, zie www.basvanvlijmen.com/reboot.