Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 27 december 2013

Een sterker gezamenlijk verhaal

Verslag van D66 bijeenkomst over verkiezingsprogramma’sOp 21 november kwamen D66-ers uit Noord-Holland in Haarlem bij elkaar voor een afstemming van de (concept-)verkiezingsprogramma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Ria Oosterop, vicevoorzitter van het regiobestuur, kon 23 afdelingen welkom heten. De Statenzaal zat vol met lijsttrekkers, raadsleden, statenleden, programmacommissieleden uit Noord-Holland, maar ook de Tweede Kamerfractie was vertegenwoordigd door Stientje van Veldhoven.Fleur Gräper-van Koolwijk, de voorzitter van het landelijk bestuur, trapte af met een verheldering van het strategisch verenigingsbeleid en een oppepper voor de verkiezingscampagne. Het doel van deze bijeenkomst is om de regionale thema’s met elkaar af te stemmen. De verkiezingsprogramma’s voor maart zijn daar een goed aanknopingspunt voor. Iedere afdeling is zelf verantwoordelijk voor zijn eigen verkiezingsprogramma. Door in gesprek met elkaar te gaan over de grensoverschrijdende onderwerpen kunnen we deze afstemmen, van elkaar leren en zo het D66 geluid en onze invloed versterken.

Vergelijking verkiezingsprogramma’s

Michael van Riet Paap, fractiemedewerker van D66 Noord-Holland, had van te voren 14 verkiezingsprogramma’s vergeleken en vertelde plenair zijn bevindingen. Daarna werd er in workshops verder gesproken over verschillende thema’s. Michael lichtte een aantal thema’s uit zijn onderzoek:

Aan samenwerken met andere organisaties en overheden besteden kleine gemeenten veel aandacht, maar grote gemeenten weinig tot geheel niet – terwijl de samenwerking toch ook met de grote gemeenten moet plaatsvinden. Belangrijk is om te bepalen wat we vinden van regionale samenwerking. Michael stelt de vraag of en hoe samenwerken voor kleine én grote gemeenten een voordeel kan zijn?

Binnen het sociaal domein vertonen de verkiezingsprogramma’s veel overeenkomsten over transities, maar weinige specifieke keuzes. Kiezers moeten weten hoe we in de campagne omgaan met de onzekerheid rond nieuwe taken en concrete vragen van kiezers.

De hoofdstukken over duurzaamheid zijn in alle verkiezingsprogramma’s uitgebreid, optimistisch en creatief, echter weinig gericht op samenwerking. De vraag ook hier is hoe we een gelijkgestemd geluid kunnen laten horen? Hoe werken we samen? En hoe dekken we deze ideeën?

De verkiezingsprogramma’s zijn over bezuinigen zeer verschillend, maar in vrijwel alle gevallen nog vaag. Welke keuzes zijn echt D66 keuzes? Welke bezuinigingen kan je concreet voorleggen zodat je wensenlijst in de rest van het programma plausibel is voor de kiezer? Veel stof tot verder praten in de workshops. Die waren op thema ingedeeld, maar omdat de hoofddoelstelling was om te bespreken hoe we ons als D66 in de regio of op speerpunten het beste kunnen onderscheiden in de campagne, gingen de gesprekken gericht die kant op.

Regionale workshops

Workshop Zuid-Kennemerland

In de workshop regio Zuid-Kennemerland bepalen de deelnemers eerst welke onderwerpen ze willen bespreken. Het worden samenwerken op het gebied van infrastructuur & mobiliteit en lokale campagnestrategie. Infrastructuur & mobiliteit Zuid-Kennemerland Er is behoefte aan een gezamenlijke lange termijn visie voor Zuid-Kennemerland om de toenemende verkeersdrukte in de regio te lijf gaan (Dreef, Duinpolderweg). Een aantal mensen kennen de regionale visie op verkeer en vervoer niet, die 4 jaar geleden al is opgesteld. Die zal nog eens rondgestuurd worden. Ondanks die constatering hebben deelnemers aan de workshop het gevoel dat het onderlinge contact tussen gemeenten nu niet intensief genoeg is. Voor een verkiezingsprogramma is dit wel heel detaillistisch en specialistisch. De uitspraak dat een onderwerp als de Duinpolderweg voor een verkiezingsprogramma beter vertaald kan worden in algemene wensen krijgt weerstand. De reden hiervoor is dat deze kwestie flink veel regionale media-aandacht kent, en er veel inwoners van de gemeente een direct belang hebben bij het aanleggen of niet aanleggen van de weg. Niet opnemen in het verkiezingsprogramma lijkt om die reden gelijk te staan aan het weggeven van kiezers aan andere partijen die er wel over schrijven.

Hoe vertaal je landelijke beleid naar lokale campagnestrategieën? Bloemendaal vertelt de landelijke D66 pijlers te hebben genomen als leidraad, om vervolgens te kijken op welke manier zij die lokaal konden toepassen. Er is een discussie over of je je tijdens de campagne op de 80% van de kiezers richt die landelijke afwegingen maken bij lokale verkiezingen (maak in dat geval kleine politiek grote politiek), of ook op de 20% van de kiezers die lokale kwesties zwaar laten wegen bij hun keuze (een groep die gezien de nieuwe taken van de gemeente groter kan gaan worden). Door een analyse van je kiezers in de eigen gemeente moet iedere afdeling daar de meest effectieve keuze in maken.

Dit wordt gevolgd door een discussie over hoe specifiek een verkiezingsprogramma moet zijn. Is het programma alleen belangrijk voor de campagne en moet het gericht zijn om stemmen te winnen, of is het de leidraad voor de komende vier jaar en het document waarover je als fractie verantwoording moet afleggen. En welke rol kan het programma spelen bij de coalitieonderhandelingen?

Workshop Amsterdam, Amstel & Meerlanden, Gooi & Vechtstreek

Grote thema’s in deze ruime regioworkshop zijn de samenwerking/fusies in de Gooi & Vechtstreek en “opschaling” in het algemeen, onderwijs en Schiphol. Het is belangrijk om regionaal een eenduidige boodschap te hebben over opschaling van gemeenten en tegelijkertijd een boodschap die ons helpt bij de verkiezingen. Amsterdam probeert zich bij samenwerkingsonderwerpen “klein” op te stellen om de discussie voor alle partijen open te houden. D66 Aalsmeer is enthousiast over Aalsmeers samenwerkingsmodel met Amstelveen, waarbij alle organisatorische taken aan Amstelveen uitbesteed zijn.

Onderwijs hoort bij het D66-profiel en is hét thema voor D66 Amsterdam. Omringende gemeenten kunnen er daarom ook niet omheen. Gemeenten kunnen meer doen aan kwaliteit van onderwijs: stel het kind centraal. Breng de school in de maatschappij en de maatschappij in de school. Capaciteit is een belangrijk lokaal regie-instrument. Faciliteer goede scholen

Verder zijn het verbeteringen van OV en fietsverbindingen belangrijk, duurzaamheid combineren met alle beleidsterreinen, groen groen houden, regionaal bekijken van sport infrastructuur, democratisch inbedden van samenwerkingsverbanden en dit niet verwarren met het inkopen van diensten (zoals ambtelijke samenwerking). Thema Schiphol ontbreekt in veel verkiezingsprogramma’s. Is wel een belangrijk regionaal thema.

Er is behoefte aan een vervolgbijeenkomst over mobiliteit rond Amsterdam.

Workshop “Boven het kanaal” In deze workshop is de regionale afstemming op het gebied van bedrijventerreinen actueel. Veel bedrijventerreinen hebben een specifieke focus en kunnen niet altijd gecombineerd worden. Een rapport stelt duidelijk dat er nu te veel huidige en geplande bedrijventerreinen zijn en dat consolidatie nodig is om ze gezond te houden. In de belangenafweging moeten ook zaken als voorzieningen, OV, grondbeleid en andere bestemmingen meegenomen worden. De deelnemers zien grote behoefte aan een instrument voor verevening.

Koppeling van onderwijs en arbeidsmarkt is een speerpunt boven het kanaal, alsook de koppeling van onderwijs en duurzaamheid. Doorrekenen van verkiezingsprogramma’s is belangrijk. Wat kosten bijvoorbeeld sportaccommodaties (investeringen en onderhoud). Wat doe je als gemeente boven wettelijk regelingen aan subsidies/bijdragen? Besparing worden gezocht op terrein van woningcorporaties (inkomenscomponent), sociale vergoedingen met eigen bijdrage plus kwijtscheldingsbeleid. Heffingen koppelen aan OZB waarde of waterverbruik. Nieuwe technologieën inzetten voor efficiëntere en goedkopere dienstverlening.

Er is behoefte aan een vervolgbijeenkomst over afstemming bedrijventerreinen en afstemming op andere beleidsterreinen en bezuinigingsbeleid.

Thema workshops

Workshop thema economie & sociaal domein

Binnen het sociaal domein zijn onderwijshuisvesting, jongerenproblematiek en de transities de belangrijkste onderwerpen. In de discussie worden problemen en oplossingen met elkaar gedeeld. Doelmatig gebruik van het geld voor onderhuisvesting kan veel opleveren. Jongeren zelf laten participeren bij de aanpak van jeugdproblematiek is een belangrijk speerpunt. Wirwar aan initiatieven in nuldelijnszorg bundelen (respijtzorg, mantelzorg) om meer mensen erbij te betrekken. Laagdrempelige toegang en informatie uitwisseling in CJG verder uitbouwen. Rol van wijkteams volledig benutten inzetten voor kwalitatief goede zorg.

Voor de lokale economie is het tegengaan van winkelleegstand actueel. Er is discussie of een regionale detailhandelsvisie daar een regierol moet hebben of dat de gemeente faciliteert en vertrouwt op de eigen kracht van mensen? De gemeente kan niets doen aan te hoge winkelhuren. Dat probleem is aangekaart bij TK-fractie. Leegstaande of geplande bedrijventerreinen zijn een specifiek probleem. Nieuwe bestemmingen kunnen een oplossing zijn. Rapport hierover wordt opnieuw verspreid. Over duurzaamheid is niet uitgebreid gesproken. Een specifieke suggestie uit Haarlemmermeer is om meer te gaan doen met restwarmte en kassen. Daar zijn nu succesvolle pilots (in Hollands Kroon) geweest en die verdienen vervolg.

Wat kun je in de gemeente doen aan onderwijs: meer dan alleen maar zorgen voor onderwijsgebouwen. Gemeente kan bij brede scholen een faciliterende rol spelen bij het combineren van de school-, wijk-, en woonfunctie. Zo kunnen scholen wijkfuncties gaan vervullen. Er kan budget gecreëerd worden voor ondersteuning van vakleerkrachten. Kwalitatief goed onderwijs kan gestimuleerd worden, zoals bijvoorbeeld een vensterschool, waarbij leerling centraal staat. Bij brede school komt gebouw in plaats van kind centraal te staan. Dat lijkt de crux. Dat wordt in de alles-in-een school anders. Het kind krijgt daar weer een centrale plek. Veel mogelijk ook op gebied van goed luchtklimaat en duurzaamheid op school.

Workshop duurzaamheid

De verkiezingsprogramma’s wemelen van de goede ideeën over duurzaamheid. Doel is vaak om CO2 neutraal te worden, maar energietransitie staat ook hoog in het vaandel. Besparen geeft sneller resultaat voor het milieu, dan realiseren van transitie. CO2 neutraal worden moet je wel kunnen meten. Hoe je dat goed doet is een discussiepunt. Met name in NHN is er veel draagvlak onder burgers om zelf duurzame lokale energie-coöperaties op te zetten. Gemeenten kunnen dit faciliteren. Er is vanaf 1 januari een fiscale regeling. Mensen kunnen dit zelf organiseren. Regie door de overheid is meer nodig op het gebied van recycling en afvalscheiding. Bijvoorbeeld omgekeerd afval ophalen. Mensen moeten vaker gericht geprikkeld worden om dit beter te doen.

Afronding

Plenair wordt teruggekoppeld vanuit de workshops en komt de discussie op goede ideeën voor de campagne. Nadat de vijf beste ideeën zijn gepitched wordt het campagne voeren in de D66 caravan -bedacht door D66 Heemstede- als beste strategie gebombardeerd. Vrijwilligerswerk met de kerst, op stap met een D66-caravan, canvassen, en nog veel meer ideeën voor campagne voeren borrelden op.

Enthousiasmerende campagneactiviteiten en de kans om onderling ideeën over de verkiezingsprogramma’s en de komende periode uit te wisselen geven vatten de discussiebijeenkomst in het provinciehuis het beste samen. Visies blijven verschillen over hoe verkeersproblematiek, leegstand van bedrijventerreinen, en nieuwe zorgtaken in de komende periode moeten worden aangepakt. En ook over de beste te voeren campagnestrategie was discussie. Daarover schreef Michael van Riet Paap een blog.

Wel blijkt dat de wens om meer samen te werken tussen D66 afdelingen, zowel tijdens als na de campagne, groot is. Gelet op de stevige verkiezingsprogramma’s en de strijdvaardige campagnehouding die op 21 november al voelbaar was, hopen we elkaar na 19 maart nogmaals te treffen. Elkaar feliciterend, en discussiërend over de volgende stap: besturen.

De vergelijking van 14 lokale verkiezingsprogramma’s is op aanvraag beschikbaar voor D66 afdelingen via e-mail d66@noord-holland.nl