Steun ons en help Nederland vooruit

Energietransitie en CO2 reductie

Noord-Holland biedt veel kansen voor de opwekking van duurzame energie uit wind, water en zon. Deze mogelijkheden moeten allemaal worden benut. Per regio moet gezocht worden naar een juiste mix, met inachtneming van het landschap. We kunnen ons niet veroorloven een vorm van duurzame energie uit te sluiten; alles is nodig. Naast de opwekking van duurzame energie zet D66 vol in op besparing, groene mobiliteit en verduurzaming van de woningvoorraad.

De ontwikkelingen gaan erg snel. D66 zet allereerst stevig in op het toepassen van bestaande technologie. De provincie scant daarnaast beloftevolle ontwikkelingen – liefst met behulp van provinciale kennisinstellingen – en draagt naar vermogen bij aan een succesvolle ontwikkeling.

D66 gaat het volgende doen:

  • We zetten in op een mix van verschillende vormen van duurzame energie.
  • We zetten in op: opwekken, besparen en transporteren (bijvoorbeeld van CO2 en warmte).
  • Wind, zon en warmtenetten zijn op grote schaal toepasbaar. De provincie stelt hiervoor – na overleg met gemeenten – kaders.
  • Er worden grotere pilots op het gebied van geothermie uitgevoerd.
  • De mogelijkheden voor blue energy worden nader onderzocht op potentie.
  • Uiteraard monitort de provincie de beleidsdoelstellingen, zoals die op het gebied van CO2-reductie, en rapporteert zij daarover.

Rol van de provincie

De provincie heeft een belangrijke rol bij de energietransitie, vooral op ruimtelijk gebied. Daarnaast is de provincie een kennismakelaar die bedrijven en andere overheidslagen stimuleert en faciliteert in de duurzaamheidstransitie. Door middel van fondsen – bijvoorbeeld het innovatiefonds – stelt de provincie geld ter beschikking om de transitie naar een energieneutrale provincie te bevorderen.

Voor D66 geldt dat knelpunten voor ontwikkeling zo veel mogelijk moeten worden opgelost in samenspraak met alle betrokken partijen. D66 vindt het noodzakelijk dat initiatiefnemers altijd omwonenden bij de planvorming betrekken en dat zij ruimte bieden aan burgerparticipatie. Gemeenten worden op weg geholpen met een routeplanner.

Regionale energiestrategie

Volgend op de ambities van het nationale energie- en klimaatakkoord, realiseren we met onze gemeenten een regionale energiestrategie (RES) binnen criteria ten aanzien van kosteneffectiviteit, doelbereik, ruimtelijke inpassing en (impact op) het energiesysteem.

Voor de lange termijn verkent de provincie de komende jaren hoe zij zich verhoudt tot de nieuwe energiebedrijven en het transportnetwerk. Wie draagt welke kosten, hoe is de publieke en private governance georganiseerd, wat is het draagvlak, en hoe kan de politiek blijven sturen in het belang van haar inwoners en bedrijvigheid?

Elektriciteitsnetwerk

Samen met energiebedrijven, grote gebruikers en andere overheden zorgt de provincie ervoor dat de energiedistributie en -transportnetwerken gereed zijn voor grootschalige energieopwekking door particulieren en bedrijven. De provincie zorgt voor snelle ruimtelijke procedures en faciliteert de noodzakelijke ruimtevraag voor hoogspanningskabels, schakelstations, waterstofstations etc.

Servicepunt Duurzame Energie

Het Servicepunt Duurzame Energie vervult een belangrijke rol in het ondersteunen van gemeenten bij hun duurzaamheidsambities. De taken van het Servicepunt moeten worden uitgebreid met onder meer (het adviseren over) circulaire economie, klimaatbestendigheid en warmtenetten.

Besparen

Naast het opwekken van duurzame energie zet D66 stevig in op energiebesparing in de bebouwde omgeving én in de industrie. De controle door de Omgevingsdiensten op de energiebesparingsplicht van bedrijven wordt geïntensiveerd.

Windenergie

Voor de kust van Noord-Holland is veel ruimte voor wind op zee. Dit moeten wij ten volle benutten in samenwerking met de Rijksoverheid.

D66 ziet op land ruimte voor lijnopstellingen van windmolens langs snelwegen en kanalen. Ook is er ruimte op industrieterreinen, de Haarlemmermeerpolder en het Noordzeekanaalgebied. D66 wil graag met de gemeenteraden in gesprek om te verkennen of en hoe maatwerk mogelijk is. Windmolens moeten bij voorkeur geclusterd worden, nu solitaire molens voor verrommeling van het landschap zorgen. Bij bestaande agrarische erfbebouwing kan een uitzondering worden gemaakt voor kleinschalige toepassing met molens met een maximale as hoogte van 15 meter. Hinder voor omwonenden moet worden voorkomen, bijvoorbeeld door een aangepaste afstandseis in te stellen. Uitgesloten van windenergie blijven: natuur- en recreatiegebieden, UNESCO-werelderfgoed, weidevogel-leefgebieden en de Afsluitdijk.

Zonne-energie

Naar verwachting zullen de kosten van zonnestroom dalen, zodat dit een zeer aantrekkelijke manier van het opwekken van duurzame energie wordt. Zonne-energie geeft bovendien weinig overlast en is goed in het landschap in te passen. D66 zet in op zonne-energie in de bebouwde omgeving en op grootschalige opwekking via zonneweides.

Het provinciaal beleid op het gebied van zonneweides geeft veel extra ruimte voor zon op land. D66 wil dit beleid voortzetten en – indien nodig – verruimen. Onderzocht moet worden in welke typen landschap grootschalig opwekken van zonne-energie mogelijk is.

Gelet op de ruimtelijke impact, de schaarste aan grond en de (mogelijke) gevolgen op lange termijn voor het bodemleven, zien we voor zonne-energie ook kansen op daken in de bestaande bebouwde omgeving. Vooral met zonnepanelen op daken van woningen, bedrijfspanden, boerderijen en havenloodsen valt nog veel winst te behalen. D66 wil de regeling Asbest eraf, Zonnepanelen erop voortzetten. Ook willen wij graag een regeling voor de glastuinbouw waar oud glas (kassen) vervangen kan worden door nieuw glas (zonnepanelen).

Bij de bouw van nieuwe woningen en bedrijfspanden wordt het plaatsen van zonnepanelen op daken en aan gevels een integraal onderdeel van het ontwerpproces. We sturen hierop bij de regionale woonvisies.

De eerste evaluaties van de SolaRoad zijn positief. D66 wil graag dat er op meer wegen en fietspaden zonnepanelen worden aangelegd.

Naast zon op gebouwen, zon op het land en zon op de weg, ziet D66 ook veel kansen voor zon op het water.

Blue energy

In een waterrijke provincie als Noord-Holland kan water meer als energiebron worden gebruikt. Zo kan op de Afsluitdijk door het bijeenbrengen van zout en zoet water energie ontstaan en kunnen ook getijden energie leveren. D66 wil dat de provincie meer onderzoek naar de verschillende vormen van blue energy en pilotprojecten financiert. Indien een pilot succesvol is, kan dit worden opgeschaald.

Warmte en geothermie

De inzet van aardwarmte in de glastuinbouw in Noord-Holland is een succes. D66 wil in de komende periode de mogelijkheden voor lokale duurzame warmte ook voor andere bedrijven en inwoners concreet maken.

Geothermie of aardwarmte is een ontwikkeling die verdere investeringen en onderzoeken verdient. De provincie is daarom actief bij het verder ontwikkelen van (nieuwe) locaties, zoals bij de MRA-warmte-/koudeopslag en het project SCAN. Een aantal pilots is al goed verlopen en gemeenten in Noord-Holland zijn de afgelopen periode geïnformeerd over de alternatieven voor hun gemeente. Wel heeft D66 nog vragen. Zo is nu onduidelijk welk effect grootschalige projecten op de bodem hebben.

Kleine en grootschalige pilotprojecten zijn nodig om de techniek te professionaliseren en effect op de bodem te onderzoeken.

Dankzij D66 is in Noord-Holland met 32 partijen een start gemaakt met een duurzaam warmtenet in de Metropoolregio Amsterdam

De provincie heeft in samenwerking met gemeenten een belangrijke taak om nieuwe aardwarmteprojecten te beoordelen op haar ruimtelijke impact. In de Omgevingsverordening dient zowel onder- als bovengronds gekeken te worden naar de mogelijkheden in plaats van de beperkingen.

Noord-Holland: de waterstofregio van Europa

D66 wil dat Noord-Holland de waterstofregio van Nederland of zelfs Europa wordt. Waterstof biedt veel toepassingsmogelijkheden: bijvoorbeeld voor de opwekking van hoge temperatuurwarmte en als grondstof voor chemicaliën voor de productie van bijvoorbeeld synthetisch gas, ammoniak, mierenzuur en vooral kunstmest. Waterstof kan in sommige bestaande gebouwen op termijn aardgas vervangen en mogelijk het nieuwste bestaande aardgasnetwerk een nieuw leven geven. Maar het belangrijkste voordeel van waterstof is dat het de elektriciteit opgewekt via wind en zon grootschalig en op termijn efficiënt kan opslaan. Dit vraagt in de toekomst om ruimte waar energie in waterstof kan worden omgezet en opgeslagen. En daar moet nu al over worden nagedacht.

Kansen voor waterstof zien wij vooral in het Noordzeekanaalgebied en Den Helder, waarbij gebruik gemaakt kan worden van windmolens op zee. Daarnaast is ook juist in de scheepvaart en marine aldaar waterstof een belangrijke kanshebber ter vervanging van fossiele brandstoffen.

Een aantal Noord-Hollandse bedrijven is al bezig met een waterstoffabriek, waarbij het zinvol is deze fabriek ook met de huidige producenten van nog geheel grijze waterstof uit aardgas te verbinden. D66 wil deze bedrijven zoveel mogelijk faciliteren, bijvoorbeeld door het wegnemen van knellende regels.

Opslag en transport

In verband met een nieuwe decentrale manier van opwekking, is er een verzwaring van het elektriciteitsnetwerk en een uitbreiding van het hoogspanningsnet op land nodig. Met name ook omdat hierdoor grotere piekbelastingen (piekvraag en piekopwekking) ontstaan. Opslag maakt hier een belangrijk deel van uit. Zo zal de piekvraag in Nederland van circa 16 – 17 GW (2017) groeien naar circa 21 GW in 2030, nog zonder rekening te houden met de elektrificatie van de industrie.

Van wisselstroom naar gelijkstroom

Bij het aansluiten van de windenergie van zee op land spelen gelijkstroom (DC) en wisselstroom (AC) afwegingen. Aanlandingen met gestandaardiseerde AC aansluitingen zijn de meest kosteneffectieve oplossingen voor de kortere afstanden. Meer landinwaarts komt DC in beeld. De toepasbaarheid van AC kabeltechnologie in het hoogspanningsnet is bovendien begrensd.

Er liggen daarom goede kansen om de provinciale en lokale weg- en straatverlichting te verduurzamen naar LED, te voeden via wind- en zonne-energie aangevoerd via gelijkstroom met behulp van gelijkspanningstechnologie. Nu wordt gelijkspanning (DC) omgezet in wisselspanning (AC) en levert dat onnodig energieverlies op. Dat kunnen we ons besparen. Maar er zijn meer voordelen aan DC. Het transport kan over langere afstanden plaatsvinden zonder schakelkasten, het energietransport kan over dunnere kabels, het net is ook goed te gebruiken voor datacommunicatie en het kan veilig en betrouwbaar worden uitgevoerd.

De komende periode wil D66 deze mogelijkheden verkennen.

Lokale opslag

De behoefte om volledig onafhankelijk van het netwerk te worden (off-grid te gaan) neemt ook toe bij onze Noord-Hollandse inwoners. Als na 2020 de salderingsregeling gaat veranderen, zal dit de vraag naar het opslaan van elektriciteit verder doen toenemen. De thuisaccu of buurtbatterij is nu nog relatief duur en de capaciteit nog beperkt, maar de verwachting is dat prijzen omlaag zullen gaan en de opslagcapaciteit zal toenemen.

Slim en snel opladen

Vooral op korte termijn, zolang we duurzaam gewonnen elektriciteit nog niet slim en efficiënt kunnen opslaan, wordt het van groot belang om de vraag naar elektriciteit slim te schakelen aan het aanbod uit zon en wind. De technologie van Smart Charging – een Nederlandse uitvinding – maakt het mogelijk om te laden op momenten dat er veel schone energie is (als de zon schijnt) of als de vraag laag is, maar de wind wel waait (’s nachts). De slimme technologie zoekt het meest gunstige moment. Bij provinciale aanbestedingen van bijvoorbeeld laadpalen en het openbaar vervoer nemen we Smart Charging op als voorwaarde. De provincie blijft snellaadstations bevorderen langs provinciale wegen om zo te bouwen aan de elektrificatie van Noord-Holland. Snelladen langs de provinciale wegen wordt niet alleen overgelaten aan gevestigde tankstations, maar ook aan innovatieve groene start-ups.

Havens

Voor de havens van IJmuiden en Den Helder liggen er grote kansen om het aanbod voor de aanlanding van Wind op Zee te ontwikkelen als compensatie voor de (toekomstige) afbouw van de offshore in olie en gas. De provincie heeft de regierol in de toekomstige ontwikkeling van het Noordzeekanaalgebied middels het NZKG-platform. De omgevingsvisie positioneert het Noordzeekanaalgebied als de toekomstige ruimte voor havenactiviteiten, kadegebonden industrie en als hotspot voor de energietransitie.

Momenteel draaien de havens op steenkool en benzine. Dit zal gaan afnemen. De toekomst van de haven ligt met de huidige inzichten meer in het gebruik en de productie van waterstof, synthetische kerosine en biomassa gemaakt uit afval. D66 wil hier een integraal duurzaam cluster van maken.

Bedrijfsterreinen

 Voor het industriële bedrijfsleven ligt er op korte termijn een grote uitdaging om van het Groningse gas af te gaan naar hoogcalorisch gas (Russisch of Noors) of de bedrijfsvoering en productieprocessen om te zetten naar bijvoorbeeld elektra.

CO2-afvang

D66 ziet mogelijkheden in CCS als tussenoplossing tijdens de langdurige energietransitie in de komende decennia. CO2-afvang en hergebruik biedt mogelijkheden om de totale uitstoot aan CO2 relatief snel terug te dringen. Zo kan CO2 in kassen ingebracht en hergebruikt worden en kan CO2 gebruikt worden bij de productie en energieopwekking van bijvoorbeeld biopropaan en synthetische kerosine.

Wat gaat D66 doen?
  • Meer ruimte voor windenergie in industriegebieden.
  • Nog meer ruimte voor zonneweides.
  • Noord-Holland tot de waterstofregio van Europa maken.
  • Onderzoek en pilots laten uitvoeren op het gebied van geothermie en blue energy.
  • Transport organiseren van CO2 naar kassen.
  • Meer laadpalen laten plaatsen.
  • Duurzaamheidsfondsen inzetten voor innovatie en MKB.
  • Openbare verlichting aansluiten op (duurzame) gelijkstroom.
  • Verduurzaming van de bestaande woningvoorraad.

Tata Steel

Tata Steel is een grote werkgever in het Noordzeekanaalgebied en geldt als een innovatieve staalproducent. Ook op milieugebied timmeren zij aan de weg om de CO2-productie met circa 50% te doen afnemen door een nieuw procedé. Voor het resterende CO2 moet een oplossing gevonden worden; het warme koelwater kan gebruikt worden in warmtenetten. De productie van fijnstof moet blijvend goed gecontroleerd worden.

Glastuinbouw

De (grootschalige) glastuinbouw ontwikkelt zich tevens steeds meer van energieverbruiker naar energieopwekker. Zo wordt vanuit de glastuinbouw op Agriport elektra geleverd ten behoeve van de datacenters op het terrein. De teeltwijzen en de kassen worden steeds zuiniger. Restwarmte kan hergebruikt worden via warmtenetten en afgevangen CO2 kan ingebracht worden in de kas.

Bron: Verkiezingsprogramma D66NH 2019-2023  

Laatst gewijzigd op 28 januari 2019